Saskia Sinnige ontdekt goud in de Jungiaanse archetypen
“Met de kennis van Jungiaanse archetypen heb je goud in handen.” Het is een opvallende uitspraak. Rebirther en docent Saskia Sinnige doet haar zonder aarzelen. In haar nieuwe boek De dynamiek van archetypen beschrijft zij archetypen niet als een verzameling psychologische begrippen, maar als levende krachten die zichtbaar worden in relaties, persoonlijke ontwikkeling en bewustzijn. Hoewel Carl Jung het begrip archetypen wereldberoemd maakte, gaat de gedachte aan universele oerbeelden terug tot Plato. Voor Sinnige vormen ze bovendien een brug tussen psychologie en spiritualiteit.
Wat fascineert je zo aan archetypen?
“Ze zijn onpersoonlijk in die zin dat we ze niet zijn, maar ze bepalen wel degelijk ons gedrag, ons zelfbeeld en onze keuzen. Ze hebben iets dwingends, iets wat bepaalt hoe wij ons gedragen zonder dat we ons daarvan bewust zijn.”
Sinnige maakte voor het eerst kennis met de archetypen van Jung tijdens haar werk in de reclamewereld. Daar ontdekte ze hoe archetypen zelfs worden gebruikt om koopgedrag te beïnvloeden. Tegelijk zag ze dat dezelfde oerpatronen al eeuwenlang terugkeren in mythen, sagen en sprookjes. Nog altijd leest ze zulke verhalen met diezelfde blik.
Waarom maak je zo nadrukkelijk onderscheid tussen archetypen van overleving en archetypen van leven?
“Archetypen van overleving komen voort uit het idee dat we niet goed genoeg zijn zoals we zijn. Archetypen van overleving gaan uit van tekorten. Archetypen van leven gaan uit van gemeenschapszin en overvloed. Ze nodigen je uit tot floreren door jouw gaven vrij te delen, omdat je dat vreugde geeft. Iedereen is per definitie genoeg en bijzonder.”
Dat onderscheid loopt als een rode draad door het boek. Volgens Sinnige zijn veel persoonlijke en maatschappelijke problemen terug te voeren op overlevingspatronen die ooit noodzakelijk waren, maar later een eigen leven zijn gaan leiden.
Is er een archetype dat onze tijd kenmerkt?
“Volgens mij is dat nu het Slachtoffer. Die trekken we aan, omdat we anderen verantwoordelijk houden voor de ellende waarin we verkeren. Dat betekent ook dat wereldleiders zich ongestraft kunnen gedragen als drammende kleine kinderen. Totdat we deze dynamiek doorhebben natuurlijk, want dan zullen we inzien dat er maar één iemand een situatie kan verbeteren: wijzelf.”
Je noemt kennis van archetypen ‘goud’. Waarom?
“Met de kennis van Jungiaanse archetypen heb je goud in handen. Hun energie wordt zichtbaar in acties en reacties. Je kunt ermee je levenservaring sturen. Vooral omdat kennis van archetypen je helpt situaties niet persoonlijk op te nemen. Als je inziet dat je geraakt bent, dan begrijp je waarom je zo geraakt bent, omdat je ziet dat er een archetypisch patroon actief is. Dan kijk je echt alleen maar naar gedrag en veroordeel je niet wie iemand in wezen is. Dan kijk je vanuit compassie.”
Compassie blijkt tijdens dit gesprek een sleutelwoord. Niet omdat alles daarmee wordt goedgepraat, maar omdat gedrag en identiteit niet langer met elkaar worden verward.
Jung plaatste archetypen binnen de psychologie. Jouw boek leest tegelijk als een spirituele ontwikkelingsweg. Hoe verhouden die twee zich tot elkaar?
“Ik definieer ‘mensbewustzijn’ als ‘het verlangen het geheel vooruit te helpen door te doen wat ons de meeste levensvreugde oplevert’. Mensbewustzijn groeit naarmate levenservaringen toenemen. We groeien als mens en als mensheid dus ook echt op tot volwassenheid.”
Volgens Sinnige ontstaat spiritualiteit niet buiten het dagelijks leven, maar juist erin: “Je gaat dan steeds meer ervaren dat je altijd en overal Liefde kunt herkennen: in de muziek, in elkaar, in een gebaar, in een baksteen, maar vooral in de natuur.”
Je boek heet niet voor niets ‘De dynamiek van archetypen’. Waarom is dat woord ‘dynamiek’ zo belangrijk?
“Het staat voor mij vast dat wij en onze omgeving continu veranderen. Het draait om de veranderende aard van de dingen en van ons groeiende bewustzijn. Het gaat erom dat je je niet identificeert met goed of fout en dat je beseft dat alles en/en is.”
Daarmee neemt Sinnige afstand van het idee dat Jungiaanse archetypen vaste persoonlijkheidslabels zouden zijn. Ze ziet ze als krachtenvelden waarin mensen voortdurend bewegen.
Een belangrijk hoofdstuk gaat over de dramadriehoek van Dader, Slachtoffer en Redder. Waarom blijft die zo hardnekkig bestaan?
“De drie archetypen parasiteren op elkaar, waardoor het systeem zichzelf in stand houdt en zichzelf uiteindelijk doodt, omdat er geen vernieuwing in zit.”
Daar tegenover plaatst zij de zeven oerarchetypen: Beschermer, Uitvoerder, Magiër, Genezer, Boodschapper, Leraar en Strijder.
Wat onderscheidt deze oerarchetypen van de andere?
“Hun oorsprong is anders. Ze ontstaan organisch vanuit een diep weten dat wij mensen allemaal uniek zijn. Voor deze archetypen hoeven we niets te doen of te laten; onze aanwezigheid is genoeg.”
Die uitspraak klinkt eenvoudiger dan zij volgens haar is: “Om echt in je lichaam aanwezig te zijn, moet je je ervan bewust zijn.”
Hoe gebruik jij Jungiaanse archetypen in uw eigen werk?
“Als het maar even kan en mag, zet ik archetypen in. Allereerst om inzicht te krijgen in onze eigen mindfucks en om ons te kunnen inleven in een ander, want waar dat gebeurt ontstaan altijd verrassende nieuwe wegen en gezondere samenwerkingsverbanden.”
Wat hoop je dat lezers na het lezen van dit boek meenemen?
“Ik hoop dan ook van ganser harte dat dit boek mensen helpt bewust te kiezen voor leven in relatie met hun omgeving. “
Misschien is dat wel de grootste verdienste van ‘De dynamiek van archetypen’. Niet dat het boek alle antwoorden geeft, maar dat het uitnodigt anders te kijken: naar conflicten, naar relaties en vooral naar zichzelf. Wie Jungiaanse archetypen leert herkennen, ontdekt volgens Saskia Sinnige niet alleen hoe oude patronen werken, maar ook dat achter die patronen ruimte ontstaat voor meer bewustzijn, compassie en levensvreugde. Of, zoals zij het zelf kernachtig samenvat: “Met de kennis van Jungiaanse archetypen heb je goud in handen.”
M.m.v. Adrie Beijen, foto Natasja Verschoor
‘De dynamiek van archetypen’, van Saskia Sinnige, uitgeverij A3boeken.
Meer over Saskia: www.saskiasinnige.nl.
